बुध्दांच्या 'मारविजया'ची शिल्पं.मरातिरेक मभिना...... खूप उपयुक्त माहिती आणि सुंदर शिल्प!

आपण बुध्दांच्या 'मारविजया'ची अनेक शिल्पं बघितलीत.अजिंठा लेणी क्रमांक २६ मधील बुध्द आणि त्यांन मोहविणा-या मार कन्या आणि गिरिमेखलावर आरुढ झालेला देवपुत्र मार ही बघितला आपण.
खालील शिल्प हे माराचा बोधिसत्वावरील हल्ल्याचं आहे.पण यात मारकन्या नाही दाखविल्या. गांधार शैलीतील व कुशाण काळातलं आहे हे शिल्प.

सुजातानं दिलेली खीर खाऊन बोधिसत्व पिंपळाखाली बसलेत ध्यानस्थ.अनेक तर्क,विमर्श सुरु आहेत. कार्य कारणभावाची सांगड घातली जातेय.बोधिसत्व आता बुध्द होणार हे जाणून मार अस्वस्थ होतो. बोधिसत्वाचं बुध्द होणं म्हणजे माराचा पराभवच.तो सर्व सैन्यानिशी बोधिसत्वावर हल्ला चढवतो.होणाऱ्या बुध्दाची पुजा करण्यासाठी जमलेले देव तो हल्ला बघून पळून जातात. देवांचा राजा सक्क हा पाताळात तर ब्रह्मदेव ब्रह्मलोकात धुम ठोकतो.मार मात्र गिरिमेखलावर स्वार होऊन बोधिसत्वाच्या दिशेने निघाला आहे. त्याचं सैन्य ध्यानस्थ बोधिसत्वावर पाषाणव्रुष्टी,अंगारव्रुष्टी,तप्त वाळू व राख फेकतं.नाना प्रकारचे खड्ग व तिक्ष्ण हत्याराने हल्ला होतो.पण बोधिसत्वाची समाधी भंगत नाही. 
         
बाजूला बोधिसत्व कपाळावर तर्जनी ठेवून विचार करतांना दाखवलाय.बोधिसत्वाचं माराशी युद्ध हे स्वतः शीच केलेले महायुद्ध आहे.षड्विकारांचं प्रतिक असलेला मार हा एक शक्तिमान मल्ल आहे.या युध्दात प्रज्ञेच्या साहाय्याने माराचा पुर्ण पराभव करून बोधिसत्वाने बोधी प्राप्त केली. बुध्दत्व प्राप्त केलं.
 
मार युध्दाचा हा प्रसंग सगाथावग्ग,निदानकथा व ललितविस्तारात रंगवून सांगितलाय.अश्वघोषांना पण मारयुध्दाने चांगलच प्रभावित केलेलं दिसतय बुध्दचरितात बोधिसत्वाने प्राप्त केलेलं बुध्दत्व ही एका मानवाने परिश्रमपूर्वक प्राप्त केलेली सर्वोच्च जिवनावस्था आहे.
शिल्पकारांनी, लेखकांनी,चित्रकारानी आपापल्या परीने ही घटना आपल्या प्रतिभेने शिल्पबध्द, चित्रबद्ध, शब्द बध्द करण्याचा प्रयत्न केलेला आपण अजिंठादी लेणी, स्वात खोरं आणि तिबेटी मठांतील भिंतीवर चित्ररुपात केलेला आपण नेहमी बघतो.....  

Mangesh Jawale सर यांची पोस्ट

attackers बुद्धांच्या प्रभावाखाली आल्यासारखे वाटतायत ..❤️

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

निषाद राज एकलव्य

Image
जानिए,आखिर श्रीकृष्ण ने क्यों किया था एकलव्य का वध? एकलव्य ने अपना अंगूठा काटकर गुरु द्रोण को अर्पित कर दिया। इसके बाद वे अपने पिता हिरण्यधनु के पास गया। एकलव्य ने अपने सधानपूर्ण कौशल से धनुर्विद्या में पुनः दक्षता प्राप्त कर ली। जनसत्ता ऑनलाइन नई दिल्ली | Published on: March 26, 2019 1:04 pm {"uid":0.12982547204340023,"hostPeerName":"https://www-jansatta-com.cdn.ampproject.org","initialGeometry":"{\"windowCoords_t\":0,\"windowCoords_r\":360,\"windowCoords_b\":686,\"windowCoords_l\":0,\"frameCoords_t\":2353,\"frameCoords_r\":330,\"frameCoords_b\":2403,\"frameCoords_l\":10,\"posCoords_t\":974,\"posCoords_b\":1024,\"posCoords_r\":330,\"posCoords_l\":10,\"styleZIndex\":\"\",\"allowedExpansion_r\":40,\"allowedExpansion_b\":636,\"allowedExpansion_t\":0,\"allowedExpansion_...
Read more

तिब्बत देश का असली नाम " बोद " ( Bod ) है

Image
तिब्बत देश का असली नाम " बोद " ( Bod ) है। आज भी तिब्बती लोग अपनी मातृभूमि को " बोद " ही कहते हैं। " बोद " दरअसल " बुद्ध " का परिवर्तित रूप है। " बोद " का एक परिवर्तित रूप " भोट " है। इसीलिए तिब्बती भाषा को " भोटी / भोटिया " कहते हैं। भोट ( बोद ) लोग भूटान में भी रहते हैं। इसीलिए वह भूटान है। कनिष्क ने बुद्ध को " बोदो " ( Boddo ) लिखा। तिब्बत वालों ने " बोद " ( Bod ) लिखा। तिब्बत और भूटान दोनों बौद्ध देश हैं और दोनों देशों के नाम बुद्ध के नाम पर पड़ा है। बुद्ध के व्यक्तित्व में वो जादू था कि कई देशों ने अपना नाम बुद्ध के नाम पर रख लिए। कहाँ थे और कहाँ आ गए!!! बुद्ध के व्यक्तित्व में वो जादू था कि कई देशों ने अपना नाम बुद्ध के नाम पर रख लिए। कहाँ थे और कहाँ आ गए। तिब्बत नाम चीन द्वारा आरोपित है। Rajendra Prasad Singh सर जी तिब्बती भाषा को ब्योद् कहा जाता है द जो आधा रहता है उसका उच्चारण ना के बराबर होता है बुद्ध = बोद = ब्योद् = भोट = भोटिया। भोट/ भोटिया वास्तव में " बुद्ध " क...
Read more

The world’s 10 most awesome giant Buddhas

Image
Peter Moore  | 17 October 2018 The world’s 10 most awesome giant Buddhas Immense in both scale and beauty, these paeans to the Buddhist faith make quite the impression, whether you’re a believer or not 1. The Great Buddhas of Monywa, Myanmar The Great Buddhas of Monywa (Dreamstime) Visitors to Monywa, 138 kilometres northwest of Mandalay, will be treated to not one, but two giant Buddhas – one standing, one lying down. At 90 metres long, the one lying down is the largest reclining Buddha in the world. It houses a collection of 9,000 etchings illustrating Buddha’s life that can be viewed by entering through a door in the statue’s backside. The standing Buddha directly behind is 116 metres tall and is known as Laykyun Setkyar. 2. Buddha Dordenma Statue, Thimphu, Bhutan Buddha Dordenma, Bhutan (Dreamstime) Made of bronze and gilded with gold, the Buddha Dordenma sits atop a hill in Kuenselphodrang Nature Park, overlooking the Southern entrance to Thimphu Valley in Bhutan. It was built...
Read more